theme wordpress
مشاهیر

آیت الله شیخ عباسعلی مظفری ابرسجی شاهرودی

آیت الله حاج شیخ عباسعلی مظفری ابرسجی شاهرودی

آیت‌ الله حاج‌ شیخ‌ عباس‌ علی‌ ابرسجی‌ معروف‌ به‌ شاهرودی‌ در سال‌1320 ه.ق‌ در روستای‌ ابرسج‌ پا به‌ عرصة‌ وجود گذاشت‌.
جدّ وی‌ حاج‌ محمد و پدرش‌ حاج‌ قدیر ابرسجی‌ از جمله‌ افراد خیّر ونیكوكار، پایبند به‌ فرایض‌ و احكام‌ نورانی‌ اسلام‌، راهنمای‌ مردم‌ درمسایل‌ و احكام‌ شرعی‌ و گشایندة‌ گره‌های‌ اجتماعی‌ روستا بودند كه‌ ازراه‌ كشاورزی‌ ودامداری‌ روزگار می‌گذرانیدند. مادرش‌ زنی‌ مؤمن‌ وپارسا بود.

حاج‌ شیخ‌ عباس‌ علی‌ بعد از گذراندن‌ دوران‌ ابتدایی‌ به‌ حوزة‌ علمیه‌بسطام‌ كه‌ زیرنظر مرحوم‌ میرمطلب‌ بسطامی‌ اداره‌ می‌شد وارد گردیدو به‌ مدّت‌ دو سال‌ به‌ تحصیل‌ پرداخت‌ در سن‌ّ پانزده‌ سالگی‌ با كسب‌اجازه‌ از پدرش‌ به‌ حوزة‌ علمیة‌ گرگان‌ رفت‌ و تا پایان‌ مرحلة‌ سطح‌ در آن‌حوزه‌ به‌ تحصیل‌ پرداخت‌.(همان 10/228،وفیات العلما264) سپس‌ برای‌ ادامة‌ تحصیلات‌ عالی‌ به‌ مشهدمقدّس‌ رفت‌ و از محضر بزرگانی‌ چون‌ میرزا ابوالحسن‌ جلوه‌ زواره‌ای‌،حاج‌ شیخ‌ احمد كفایی‌ خراسانی‌، حاج‌ شیخ‌ مجتبی‌ قزوینی‌ و علامه‌ حاج‌شیخ‌ كاظم‌ مهدوی‌ دامغانی‌ بهره‌ برد. معظم‌ له‌ ضمن‌ تحصیل‌ دروس‌عالی‌ به‌ تدریس‌ كتب‌ سطح‌ مانند مكاسب‌ و كفایتین‌ می‌پرداخت‌. وی‌ درسال‌ 1341 ه.ق‌ به‌ قم‌ مهاجرت‌ كرد و در شمار شاگردان‌ ممتاز حوزة‌علمیة‌ قم‌ درآمد و به‌ مقام‌ رفیع‌ اجتهاد نایل‌ گردید معظم‌ له‌ از آیة‌اللهالعظمی‌ سید ابوالحسن‌ اصفهانی‌ – اعلی‌ الله مقامه‌ – اجازة‌ اجتهادداشت‌.(ستارگان حرم13/146)
بر اساس‌ فرمودة‌ برخی‌ از بزرگان‌ حوزة‌ علمیة‌ قم‌ – كه‌ از شاگردان‌معظم‌ له‌ محسوب‌ می‌شوند – بعد از تبعید حضرت‌ امام‌ خمینی‌ در سال‌1343 ه.ش‌ و خلا حضور امام‌ درحوزه‌، درس‌ دو نفر از علمای‌ ارجمندقم‌ از رونق‌ بهتری‌ برخوردار بود كه‌ یكی‌ آیة‌ الله سید محمد محقق‌ داماد ودیگری‌ درس‌ آیة‌ الله حاج‌ میرزا عباس‌ علی‌ ابرسجی‌ بود كه‌ طلاب‌بسیاری‌ از وجود معظم‌ له‌ كسب‌ فیض‌ نموده‌ و تربیت‌ یافتند.
وی‌ عصرها در مدرسة‌ فیضیه‌ زیر كتابخانه‌، خارج‌ فقه‌ تدریس‌می‌كرد (گنجینة دانشمندان 2/178)و صبح‌ و عصرها در مسجد عشقعلی‌، واقع‌ در خیابان‌ انقلاب‌(چهار مردان‌) مشغول‌ تدریس‌ خارج‌ اصول‌ بود.(آینة دانشوران 26،تربت پاكان قم 2/861)
این‌ مدرس‌ بزرگ‌ در جلسات‌ درس‌ اقوال‌ اكثر علما، از قدما و متأخرین‌را به‌ صورت‌ روشن‌ و شفاف‌ بیان‌ می‌فرمود، هیچ‌ گاه‌ دیده‌ نشد نظرشخصی‌ خود را مطرح‌ كند.


مبارزات‌ سیاسی‌

آیت‌ الله حاج‌ شیخ‌ عباس‌ علی‌ شاهرودی‌، از جمله‌ مراجع‌ اهل‌ قم‌ وشجاع‌ حوزة‌ علمیة‌ قم‌ به‌ شمار می‌آید كه‌ در موارد گوناگون‌ با شهامت‌تمام‌، خط‌ّ بطلان‌ بر تصویب‌ نامه‌های‌ حكومت‌ ظالم‌ رضاخانی‌ زده‌، مردم‌را نسبت‌ به‌ تصمیمات‌ خائنانه‌ آمریكا و مزدورش‌ حكومت‌ پهلوی‌، آگاه‌نمود كه‌ ما به‌ چند مورد آن‌ اشاره‌ می‌كنیم‌:
الف‌. هنگامی‌ كه‌ عده‌ای‌ از مردم‌ تهران‌ به‌ منظور همكاری‌ با حضرت‌آیت الله سید ابوالقاسم‌ كاشانی‌ و جبهة‌ ملّی‌ و سازمان‌ هایی‌ كه‌ در راه‌ ملّی‌كردن‌ صنعت‌ نفت‌ تلاش‌ می‌كردند؛ ازاین‌ مرجع‌ عالی‌ قدر استفتا كردند،او در جواب‌ آن‌ها چنین‌ نوشت‌:
بسم‌ الله الرحمن‌ الرحیم‌
نظر به‌ این‌ كه‌ از این‌ جانب‌ سؤال‌ فرمودید، از حكم‌ شرع‌ و دین‌ دربارة‌قطع‌ ایادی‌ اجانب‌ و خائنین‌ از مملكت‌ و ملّی‌ شدن‌ صنعت‌ نفت‌ در سراسركشور، البته‌ معلوم‌ و جای‌ هیچ‌ گونه‌ تردیدی‌ نیست‌ كه‌ كوتاه‌ كردن‌ دست‌اجانب‌ از كشور مسلمین‌ و ملّی‌ نمودن‌ صنعت‌ نفت‌ در سراسر كشور، برهر مسلمانی‌ لازم‌ و واجب‌ است‌ كه‌ در این‌ موضوع‌ مهم‌ و امر حیاتی‌جدیّت‌ نمایند، خصوصاً كه‌ مثل‌ آیة‌ الله آقای‌ كاشانی‌ – دامت‌ بركاته‌ العالی‌- در رأس‌ این‌ نهضت‌ مقدس‌ بوده‌ و تمام‌ اوقات‌ شریف‌ خودرا مصروف‌در رفع‌ ظلم‌ و جور و تأمین‌ آسایش‌ مسلمین‌ می‌فرمایند و همیشه‌ اوقات‌در كارهای‌ خیر و مشروع‌ و مبارزه‌ با ظلم‌ در صف‌ اوّل‌ فداكاران‌ اسلام‌قرار دارند، و سال‌های‌ متمادی‌ است‌ كه‌ در امور كشور و كشورداری‌ به‌نكات‌ و رموز اجتماعی‌، اطلاع‌ كافی‌ دارند؛ بر مسلمانان‌ لازم‌ است‌ كه‌ ازوجود محترم‌ امثال‌ ایشان‌ تبعیّت‌ و قدردانی‌ نمایند. و روی‌ موازین‌ شرع‌و دین‌ مقدس‌ اسلام‌ برای‌ مسلمین‌ در اقدام‌ بر ملّی‌ شدن‌ صنعت‌ نفت‌ درسراسر كشور، جای‌ هیچ‌ گونه‌ شبهه‌ و تردیدی‌ باقی‌ نمی‌ماند.(شهدای روحانیت شیعه دریك صدسالة اخیر1/302،ستارگان حرم13/153)
الاحقر عباسعلی‌ شاهرودی‌

ب‌. معظم‌ له‌ در مورد انجمن‌های‌ ایالتی‌ و ولایتی‌ به‌ نخست‌وزیر وقت‌،اسدالله علم‌، تلگراف‌ شدیدی‌ زده‌ كه‌ طبق‌ نوشته‌های‌ سید حمید روحانی‌در كتاب‌ اسناد انقلاب‌ اسلامی‌، این‌ چهارمین‌ تلگراف‌ آن‌ مرجع‌ دلسوزبوده‌ است‌. متن‌ تلگراف‌ بدین‌ شرح‌ می‌باشد:
جناب‌ آقای‌ علم‌ نخست‌ وزیر!
تذكر می‌دهیم‌ عصر جمعه‌ جمعیت‌ بسیار زیادی‌ تقریباً در حدودپانصد، ششصد نفر از تجّار و اصناف‌ محترم‌ قم‌ و تهران‌ حاضر درمنزل‌ برای‌ تعیین‌ تكلیف‌، اولاً خیال‌ نكنید ممنوعیت‌ شركت‌ زنان‌ و تساوی‌آنها در حقوق‌ با مردان‌، فتوایی‌ است‌ كه‌ از من‌ یا چند نفر دیگر از اعلام‌بلكه‌ از اصول‌ بسیار مهم‌ دین‌ اسلام‌ و حكمی‌ است‌ قطعی‌ و اجماعی‌ وضروری‌ كه‌ خداوند علاّم‌ معیّن‌ فرموده‌ تا روز قیام‌، و چنین‌ حكمی‌ كه‌تغییر او مساوق‌ باتغییر اصل‌ دین‌ است‌، قابل‌ تقدیم‌ به‌ مجلس‌ و تقاضای‌تصویب‌ نیست‌ و به‌ هیچ‌ قانونی‌ از شرع‌ و عقل‌ و مشروطیت‌ و جمهوریت‌تبدیل‌ جا ندارد فكر استبداد و دیكتاتوری‌ كه‌ آن‌ هم‌ ملازم‌ با نابودی‌ ملت‌یا دولت‌ و ثانیاً خیال‌ نكنید مبارزه‌ با ملت‌ ضعیف‌ و روحانیت‌ بی‌چیزاست‌ بلكه‌ مبارزه‌ با یگانه‌ خداوند مقتدر جهان‌ است‌ و تصور نكنید مردم‌می‌گویند دولت‌ با قدرت‌ ترسید از ملت‌، زیرا دول‌ بزرگ‌ اعطای‌ آزادی‌می‌كنند به‌ مستعمرات‌ خود و مردم‌ هم‌ غیر از تقدیر و تمجید چیزی‌نمی‌گویند. امید تقاضای‌ ملت‌ و روحانیت‌ سریعاً اجابت‌.(اسنادانقلاب اسلامی 2/46)
الاحقر عباسعلی‌ شاهرودی‌
26 جمادی‌ الثانی‌ 1382


ج‌. تلگراف‌ دیگری‌ در همین‌ خصوص‌ از معظم‌ له‌ صادر شده‌ است‌،بدین‌ شرح‌:
جناب‌ آقای‌ علم‌ نخست‌ وزیر!
تصویب‌ نامه‌ شما به‌ نظر شرع‌ مقدس‌ باطل‌ و مردود است‌. زیرا خلاف‌صریح‌ قرآن‌ مجید و اجماع‌ مراجع‌ تقلید ضدّ حكم‌ مهم‌ خداوند منّان‌ كه‌معیّن‌ فرموده‌ در موضوع‌ زنان‌ و نیز از نظر قانون‌ جهانی‌ هم‌ بی‌اعتبار،زیرا اگر كشور شما مشروطه‌ است‌، با نبودن‌ مجلسین‌ تصویب‌ چنین‌قانونی‌ جا ندارد و ثانیاً شرط‌ اعتبار قانون‌ مصوبة‌ مجلسین‌ هم‌ موافقت‌رأی‌ پنج‌ نفر از علمای‌ طراز اوّل‌ است‌ و ثالثاً در قانون‌ ذكر شده‌ بایدانتخاب‌ كننده‌ و شونده‌ مسلمان‌ باشد؛ می‌گویید نه‌ مُسلِم‌ بودن‌ شرط‌است‌ نه‌ مرد بودن‌! و اگر كشور جمهوری‌ است‌، در كشور جمهوری‌موافقت‌ با اكثر آرای‌ ملت‌ لازم‌ است‌ و چنانچه‌ تمام‌ اهالی‌ دهات‌ و متدینین‌از قصبات‌ و شهرستان‌ها را حساب‌ كنید، می‌دانید كه‌ موافق‌ باتصویب‌نامة‌ شما اقّل‌ قلیل‌ از اكثر كثیر كه‌ تقریباً می‌شود گفت‌ قریب‌ یك‌از ده‌ باشد، پس‌ لازم‌ است‌ سریعاً الغای‌ تصویب‌نامه‌ اعلام‌ شود.(همان 40)
الاحقر عباسعلی‌ شاهرودی‌
20 جمادی‌ الثانیه‌ برابر با تاریخ‌
27/8/1341 ش‌.

ویژگی‌های‌ اخلاقی‌

مؤلف‌ كتاب‌ آثار الحجه نقل‌ كرده‌:
«آیت‌ الله حاج‌ شیخ‌ عباس‌ علی‌ شاهرودی‌ دارای‌ نفسی‌ سلیم‌ و اخلاقی‌حمیده‌ و رأیی‌ متین‌ و مبنایی‌ دقیق‌ است‌. صاحب‌نظر و اهل‌ فتوا می‌باشد.رساله‌ عملیه‌اش‌ چندین‌ سال‌ است‌ كه‌ چاپ‌ شده‌ و پاره‌ای‌ از مردم‌ افتخارپذیرش‌ فتاوی‌ و تقلید وی‌ را دارند.»(آثارالحجه2/4)

قناعت‌

انسانی‌ كه‌ در زندگی‌ خود قناعت‌ بورزد، نیازی‌ ندارد زیر بار ذلت‌ این‌و آن‌ برود و خواری‌ روز رستاخیز را داشته‌ باشد. یكی‌ از شاگردانش‌نقل‌ كرد:
روزی‌ زمستانی‌ كه‌ هوا بیش‌ از اندازه‌ سرد و طاقت‌فرسا بود، برای‌سؤال‌ درسی‌ به‌ منزل‌ استاد رفتم‌. استاد با احترام‌ مرا پذیرفت‌ و امرفرمودند تا كنارش‌ بنشینم‌. نشستم‌ اما كرسی‌ منزل‌ آقا بسیار سرد بود؛از این‌ رو گفتم‌: آیة‌ الله! شما سرما خواهید خورد، كرسی‌ آتش‌ ندارد.دستور بفرمایید آتش‌ بیاورند. آقا فرمودند: ذغال‌ ما تمام‌ شده‌ است‌.گفتم‌: شما مرجع‌ هستید، وجوهات‌ در اختیار شما است‌؛ چرا باید این‌گونه‌ باشد؟ آقا در جواب‌ فرمودند: وجوهات‌ مردم‌ در دست‌ من‌ هست‌ امااختیار خرج‌ كردن‌ آن‌ با من‌ به‌ نحو دلخواه‌ نیست‌. بلكه‌ باید اجازة‌مصرف‌ آن‌ را آقایمان‌ بدهند…
مرحوم‌ آیة‌ الله شاهرودی‌ بسیار ساده‌ زیست‌ بود و اگر وجوهات‌ به‌دستش‌ می‌رسید، اقدام‌ به‌ تحقیق‌ در حال‌ بعضی‌ افراد مستحق‌ می‌كرد ودیگران‌ را بر خود ترجیح‌ می‌داد. سعی‌ می‌كرد وجوهات‌ به‌ دست‌ طلابی‌برسد كه‌ با تقوا و اهل‌ كوشش‌ در تحصیل‌ علوم‌ دینی‌ باشند.(ستارگان حرم13/156)

كم‌ توجّهی‌ به‌ دنیا

آیت‌ الله شاهرودی‌ نسبت‌ به‌ زندگی‌ دنیوی‌ همانند بسیاری‌ از مراجع‌گرامی‌ بی‌توجه‌ بود و تا پایان‌ عمرش‌ به‌ صورت‌ مستأجر زندگی‌ می‌كرد.وقتی‌ وارد خانه‌اش‌ می‌شدیم‌، نصف‌ اطاق‌ فرش‌ كرده‌ بود آن‌ هم‌ ذیلو كه‌بسیار كهنه‌ بود ونصف‌ دیگر اتاق‌ اصلاً همان‌ فرش‌ كهنه‌ را نیز نداشت‌.اگر جمعیت‌ زیاد بودند، عبای‌ خود را پهن‌ می‌كرد تا افراد روی‌ آن‌نشسته‌ و لباسشان‌ خاكی‌ نشود. از چای‌ و یا خوردن‌ میوه‌ در منزل‌ آقاخبری‌ نبود، دلیل‌ آن‌ هم‌ روشن‌ بود؛ زیرا ما شاهد بودیم‌ كه‌ آقا هر پولی‌را قبول‌ نمی‌كردند. در مورد غذا بسیار ساده‌ و از غذای‌ گرم‌ كمتراستفاده‌ می‌كرد. زندگی‌ او واقعاً یك‌ زندگی‌ ساده‌ طلبگی‌ به‌ معنای‌ واقعی‌بود.(همان 157)

اهتمام‌ به‌ نماز اوّل‌ وقت‌

آیت‌ الله شاهرودی‌ از نظم‌ خاصّی‌ برخوردار بود. تدریسش‌ روی‌برنامه‌ و نظم‌ خاص‌ بود. وی‌ كه‌ در وسط‌ بازار قم‌ نرسیده‌ به‌ مسجدحسین‌ آباد، مسجد مسكرها كه‌ معروف‌ به‌ «مسجد شاهرودی‌» است‌،نماز جماعت‌ می‌خواند، دیده‌ نشد بی‌جهت‌ تأخیر یا تعطیل‌ شود. اگر كسی‌سؤالی‌ داشت‌ تاقبل‌ از نماز باید می‌پرسید.(همان156)

كرامت‌ میرزا


یكی‌ از علمای‌ معروف‌ و سرشناس‌ و با اخلاص‌ شهر لاهیجان‌، جناب‌حجت الاسلام‌ والمسلمین‌ حاج‌ آقای‌ یوسفی‌ – كه‌ قریب‌ نود سال‌ از عمرشریفشان‌ می‌گذرد – سالیان‌ متمادی‌ در مسجد امیرصادق‌ آن‌ شهر به‌اقامه‌ جماعت‌ و بیان‌ احكام‌ می‌پردازد، وی‌ به‌ عنوان‌ یك‌ روحانی‌ متقی‌ ونیكوكار و انقلابی‌ مورد احترام‌ مردم‌ منطقه‌ است‌، چنین‌ نقل‌ نمود:
بعد از ارتحال‌ جانگداز مؤسّس‌ حوزه‌ علمیة‌ قم‌ مرحوم‌ حاج‌ شیخ‌عبدالكریم‌ حائری‌، متوسل‌ به‌ وجود مقدس‌ حضرت‌ حجة‌ بن‌ الحسن‌(عج‌)شدم‌ تا در ادای‌ وجوهات‌ شرعیه‌ كه‌ بر ذمّه‌ام‌ بود و باید به‌ اهلش‌ ازمراجع‌ وقت‌ می‌رساندم‌، موفق‌ شوم‌. شبی‌ در عالم‌ رؤیا به‌ من‌ گفته‌ شد:
برو به‌ شهر مقدس‌ قم‌؛ برو و به‌ جناب‌ میرزا عباس‌ علی‌ شاهرودی‌بده‌، قبول‌ است‌.
فردای‌ آن‌ روز راهی‌ قم‌ شدم‌ و به‌ منزل‌ باجناقم‌ حجة‌ الاسلام‌ حاج‌شیخ‌ محسن‌ الهی‌ لاهیجی‌ كه‌ قبلاً از شاگردان‌ مرحوم‌ حاجی‌ شیخ‌عبدالكریم‌ بود و بعد از فوت‌ ایشان‌ به‌ درس‌ مرحوم‌ میرزا عباس‌ علی‌می‌رفت‌، وارد شده‌ و جریان‌ توسل‌ به‌ ولی‌ّ عصر (عج‌) و راهنمایی‌ آقا رابیان‌ كردم‌. آقای‌ الهی‌ این‌ مطلب‌ را برای‌ حجة‌ الاسلام‌ محمدعلی‌ انتظاری‌كه‌ هم‌ مباحثه‌ ایشان‌ بود، نقل‌ كرد…. هر سه‌ نفر به‌ منزل‌ میرزا عباس‌شاهرودی‌ رفتیم‌.
حجت‌الاسلام‌ یوسفی‌ می‌گوید: منظور از آمدن‌ به‌ قم‌ را برای‌ حاج‌ شیخ‌گفتم‌. مرحوم‌ میرزا فرمودند: در شهر مقدس‌ قم‌ تعداد زیادی‌ از علما واعظام‌ وجود دارند؛ ببر و وجوهات‌ را به‌ آنها بده‌. اما من‌ اصرار بیش‌ ازحد نمودم‌ كه‌: آقا! حتماً باید شما این‌ وجوهات‌ را از من‌ بپذیرید. وقتی‌ آقااصرار و تأكید من‌ را دریافت‌، فرمودند:
«آقای‌ یوسفی‌! می‌دانم‌ شما در ردّ وجوهات‌ متحیّر بودید؛ تا این‌ كه‌ به‌وجود اقدس‌ حضرت‌ صاحب‌ الامر(عج‌) متوسل‌ شدید. شبی‌ در عالم‌ رؤیاشما را راهنمایی‌ نمودند كه‌ به‌ قم‌ بیاوری‌ و مبلغ‌ آن‌ كه‌ این‌ مقدار است‌ رابه‌ من‌ برسانید.»
من‌ جریان‌ تحیّر و توسّل‌ را به‌ آقا امام‌ زمان‌ (عج‌) و صحیح‌ بودن‌مقدار وجوهات‌ را كه‌ از زبان‌ مبارك‌ آن‌ مرجع‌ بزرگ‌ شنیدم‌، همه‌ راتصدیق‌ نمودم‌. مرحوم‌ میرزا بعد از قبول‌، نصف‌ آن‌ را برداشته‌ و نصف‌دیگر را به‌ جناب‌ حجت‌ الاسلام‌ حاج‌ شیخ‌ محسن‌ الهی‌ داده‌ و دستور دادندكه‌ به‌ شهر لاهیجان‌ عزیمت‌ نموده‌، بین‌ طلاّب‌ تقسیم‌ گردد.
شایان‌ توجه‌ است‌ كه‌ جناب‌ حجج‌ اسلام‌ آقایان‌: حاج‌ شیخ‌ محسن‌ الهی‌لاهیجانی‌ و حاج‌ شیخ‌ محمدعلی‌ انتظاری‌ (آذر 1381 ش‌) در قید حیات‌هستند و این‌ قضیه‌ را به‌ همین‌ صورت‌ تأیید می‌كنند.


فرزندان‌

مرحوم‌ آیت الله‌ شاهرودی‌ دارای‌ چهار پسر و پنج‌ دختر بودند؛ اسامی‌پسران‌ ایشان‌ بدین‌ شرح‌ است‌:
1- حسین‌ علی‌ ابرسجی‌ شاهرودی‌. وی‌ از روحانیون‌ باتقوا و خطیبی‌بود كه‌ در سنین‌ جوانی‌ از دار دنیا رفته‌ و در كنار قبر والد ماجدشان‌ درقبرستان‌ شیخان‌، مقبره‌ خصوصی‌، دفن‌ گردید.
2- حجت الاسلام‌ محمدعلی‌ شاهرودی‌. وی‌ در حال‌ حاضر مدرس‌ وممتحن‌ كتب‌ شریف‌ كفایتین‌ و در دایره‌ امتحانات‌ شفاهی‌ مركز مدیریت‌(دارالشفا) مشغول‌ به‌ خدمت‌ هستند.
3- مرحوم‌ حجت الاسلام‌ حاج‌ ابوالفضل‌ شاهرودی‌. وی‌ كه‌ برای‌زیارت‌ خانه‌ خدا به‌ مكه‌ مكرمه‌ مشرف‌ شده‌ بود، در آنجا فوت‌ كرد و درقبرستان‌ ابوطالب‌ دفن‌ گردید. وی‌ از فضلای‌ نجف‌ و قم‌ محسوب‌ می‌شد.
4- حاج‌ اسماعیل‌ شاهرودی‌. وی‌ فعلاً در قید حیات‌ است‌ و در قم‌سكونت‌ دارد و كاسبی‌ محترم‌ است‌.
اما دامادهای‌ آیت‌ الله شاهرودی‌ عبارتند از آقایان‌:
1- اسماعیل‌ ملایی‌.
2- سید حسین‌ طباطبایی‌. وی‌، مدرس‌ خارج‌ فقه‌، محقق‌ و ممتحن‌ درحوزه‌ علمیه‌ قم‌ می‌باشند.
3- سید رضا طباطبایی‌.
4- آقای‌ كریم‌ دلیری‌.
5- حسین‌ اسكندری‌.
كه‌ همگی‌ ساكن‌ شهر مقدس‌ قم‌ و از كسبه‌ محترم‌ می‌باشند.(همان 158)


عروج‌ ملكوتی‌


آیت‌الله شاهرودی‌ پس‌ از عمری‌ سرشار از عشق‌ و عرفان‌ به‌ ذات‌مقدس‌ پروردگار و ائمه‌ معصومین‌: و تلاش‌ در راه‌ رسیدن‌ به‌ كمال‌مقصود و تحصیل‌ و تدریس‌ و تألیف‌ و پرورش‌ فرزندانی‌ صالح‌ وشاگردانی‌ ممتاز كه‌ هر یك‌ از چهره‌های‌ درخشان‌ می‌باشند؛ در شب‌بیست‌ و سوم‌ مبارك‌ رمضان‌ سال‌ 1383 ق‌ دعوت‌ حق‌ را اجابت‌ كرد و به‌ملكوت‌ اعلی‌ پیوست‌. شهر مقدس‌ قم‌ یك‌ پارچه‌ تعطیل‌ شد، تشیّع‌ با شكوه‌و كم‌ نظیری‌ به‌ عمل‌ آمد.(آینة دانشوران 87،آثارالحجه2/53،تربت پاكان2/863)
آیت‌الله العظمی‌ سید محمدرضا گلپایگانی‌ بر پیكرش‌ نماز گزارد و بعداز طواف‌ در حرم‌ مطهر كریمة‌ اهل‌ بیت‌، در مقبرة‌ خصوصی‌ واقع‌ درقبرستان‌ شیخان‌ به‌ خاك‌ سپرده‌ شد.
از طرف‌ علمای‌ قم‌، شاهرود و مشهد مقدس‌ مجالس‌ بزرگداشت‌برگزار گردید كه‌ حضرت‌ آیات‌ عظام‌: گلپایگانی‌ و نجفی‌ مرعشی‌، و آیة‌الله حاج‌ شیخ‌ علی‌ اصغر مروارید – احیاكنندة‌ كتاب‌ شریف‌ ینابیع‌ الفقیه‌ -و سایر اعاظم‌، مردم‌، بازاریان‌ و كسبه‌ شركت‌ نمودند. در شاهرود ازطرف‌  جامعة‌ روحانیت‌، فرزندان‌ حاج‌ آقا بزرگ‌ اشرفی‌، حاج‌ شیخ‌ عباس‌بسطامی‌، حاج‌ شیخ‌ علی‌ اصغر دانش‌ پژوه‌ و… مجالس‌ و محافل‌ باشكوه‌برگزار گردید و در مشهد مقدس‌ از طرف‌ تولیّت‌ آستان‌ قدس‌ رضوی‌7در مسجد گوهرشاد، و از طرف‌ حاج‌ آقا حسین‌ موسوی‌، معروف‌ به‌«مقدس‌»، مجالسی‌ برگزار شد و تلگرام‌ تسلیتی‌ برای‌ فرزندانش‌ به‌ قم‌ارسال‌ گردید.(ستارگان حرم13/160)


آثار ماندگار

آن‌ مجاهد فقیه‌ در عین‌ حال‌ كه‌ كوشش‌ خود را در تربیت‌ شاگردان‌ به‌كار گرفت‌ و انسان‌هایی‌ وارسته‌ و پرارزشی‌ به‌ جامعة‌ اسلامی‌ تحویل‌داد، به‌ تحقیق‌ و تدوین‌ كتب‌ باارزشی‌ پرداخت‌ وباقیات‌ الصالحات‌ مكتوب‌از خود به‌ جا گذارد.
برخی‌ آثار او كه‌ امروز مورد استفادة‌ بسیاری‌ از علما و دانش‌پژوهان‌ است‌، عبارتند از:
1- حاشیه‌ بر كتاب‌ گرانسنگ‌ كفایة‌الاصول‌ مرحوم‌ خراسانی‌؛ كه‌ درسال‌ 1356 ه.ق‌ در نجف‌ اشرف‌ به‌ چاپ‌ رسید.
2- حاشیه‌ بر كتاب‌ پرارزش‌ وسیلة‌ النجاة‌ مرحوم‌ سیدابوالحسن‌اصفهانی‌؛ كه‌ در سال‌ 1356 ق‌. در تهران‌ به‌ چاپ‌ رسیده‌ است‌.
3- برهان‌ الشیعه‌ فی‌ اثبات‌ الرجعة‌؛ در سال‌ 1354 ه.ق‌. در تهران‌ به‌چاپ‌ رسیده‌ است‌.
4- تقریرات‌ الاصول‌.
5- اجتهاد و تقلید.
6- حاشیه‌ بر عروة‌ الوثقی‌ سیدمحمد كاظم‌ یزدی‌.
7- رسالة‌ عملیه‌ به‌ نام‌ منهج‌ الاحكام‌.(همان 151،تربت پاكان 2/864)
از جمله‌ شاگردان‌ ایشان‌، حضرت‌ آقایان‌ حجج‌ الاسلام‌ و فضلای‌گرامی‌:
1- سید محمّد علی‌ صدرائی‌ اشكوری‌.
2- شیخ‌ حسین‌ عشقی‌ كمره‌ای‌.
3- سید كاظم‌ صمدانی‌ تبریزی‌.
4- شیخ‌ محمّدرضا نائینی‌.
5- شیخ‌ ابراهیم‌ منزوی‌ خوانساری‌.
6- سید عبدالستار میانجی‌، ساكن‌ میانه‌.
7- شیخ‌ ابوالقاسم‌ فروغی‌ شاهرودی‌.
8- شیخ‌ حسین‌ بن‌ آقا محمّد كبیر قمی‌.
9- شیخ‌ محمّد ابراهیم‌ یزدی‌ (اعرافی‌).
10- سیدحسین‌ حجازی‌ یزدی‌.
11- شیخ‌ جواد بن‌ محمّد مجتهد قمی‌ (كبیر).
12- میرزا احمد زاهدی‌ لنكرانی‌.
13- شیخ‌ حیدر راثی‌.
14- سیدحسن‌ شجاعی‌ قمی‌.
15- سیدعلی‌ شیخ‌ الاسلامی‌ تبریزی‌.
16- میرزا حسین‌ عین‌ الدینی‌ آذربایجانی‌.
17- شیخ‌ ابوالخیر احمدی‌ خمینی‌.
18- سید علی‌ اكبر موحدی‌ تبریزی‌.
19- آیة‌ الله حاج‌ میرزا ابوالفضل‌ علمائی‌ سرابی‌.
20- حاج‌ شیخ‌ محمدرضا توسلی‌.
21- حاج‌ شیخ‌ علی‌اكبر هاشمی‌ رفسنجانی‌.
22- حاج‌ شیخ‌ رضا استادی‌.
23- حاج‌ شیخ‌ محمدمؤمن‌ قمی‌.
24- حاج‌ شیخ‌ زین‌ العابدین‌ قربانی‌.
25- حاج‌ شیخ‌ شفیع‌ شفیعی‌.(ستارگان حرم 13/148)

 =-=-=

ژه ای به مباحث اخلاقی وتربیتی طلاب داشته اند و در کنار تدریس تفسیر زیارت جامعه کبیرهدر مدت 6سال تدریس 2 دوره مبانی تفسیر قرآن و نیز تفسیر دعای مکارم الاخلاق صحیفه سجادیه را داشته اند. ایشان فردی بی تکلف بی آلایش و تواضع وشهرت گریزی ایشان زبان زد خاص وعام است سخت کوشی وتتبع ونظم دقیق درسی وحضور مستمر ایشان از خصوصیات این فقیه ودانشمند عالیقدر می باشد معظم له وظیفه اصلی خویش را تدریس وتربیت شاگردان امام صادق(ع) دانسته لذا هرگز منصب مرجعیت و افتاء را قبول نکردند خداوند به این علم وفقیه عالیقدر سلامتی وطول عمرباعزت دهد.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

بستن
بستن