خانه / مشاهیر / آیت الله شیخ عباسعلی مظفری ابرسجی شاهرودی
آیت الله شیخ عباسعلی مظفری ابرسجی شاهرودی

آیت الله شیخ عباسعلی مظفری ابرسجی شاهرودی

آیت الله شیخ عباسعلی مظفری ابرسجی شاهرودیReviewed by Alireza Rahimi Shahroodi on Sep 5Rating: 5.0

آیت الله حاج شیخ عباسعلی مظفری ابرسجی شاهرودی

آیت‌ الله حاج‌ شیخ‌ عباس‌ علی‌ ابرسجی‌ معروف‌ به‌ شاهرودی‌ در سال‌۱۳۲۰ ه.ق‌ در روستای‌ ابرسج‌ پا به‌ عرصه‌ وجود گذاشت‌.
جدّ وی‌ حاج‌ محمد و پدرش‌ حاج‌ قدیر ابرسجی‌ از جمله‌ افراد خیّر ونیکوکار، پایبند به‌ فرایض‌ و احکام‌ نورانی‌ اسلام‌، راهنمای‌ مردم‌ درمسایل‌ و احکام‌ شرعی‌ و گشاینده‌ گره‌های‌ اجتماعی‌ روستا بودند که‌ ازراه‌ کشاورزی‌ ودامداری‌ روزگار می‌گذرانیدند. مادرش‌ زنی‌ مؤمن‌ وپارسا بود.

حاج‌ شیخ‌ عباس‌ علی‌ بعد از گذراندن‌ دوران‌ ابتدایی‌ به‌ حوزه‌ علمیه‌بسطام‌ که‌ زیرنظر مرحوم‌ میرمطلب‌ بسطامی‌ اداره‌ می‌شد وارد گردیدو به‌ مدّت‌ دو سال‌ به‌ تحصیل‌ پرداخت‌ در سن‌ّ پانزده‌ سالگی‌ با کسب‌اجازه‌ از پدرش‌ به‌ حوزه‌ علمیه‌ گرگان‌ رفت‌ و تا پایان‌ مرحله‌ سطح‌ در آن‌حوزه‌ به‌ تحصیل‌ پرداخت‌.(همان ۱۰/۲۲۸،وفیات العلما۲۶۴) سپس‌ برای‌ ادامه‌ تحصیلات‌ عالی‌ به‌ مشهدمقدّس‌ رفت‌ و از محضر بزرگانی‌ چون‌ میرزا ابوالحسن‌ جلوه‌ زواره‌ای‌،حاج‌ شیخ‌ احمد کفایی‌ خراسانی‌، حاج‌ شیخ‌ مجتبی‌ قزوینی‌ و علامه‌ حاج‌شیخ‌ کاظم‌ مهدوی‌ دامغانی‌ بهره‌ برد. معظم‌ له‌ ضمن‌ تحصیل‌ دروس‌عالی‌ به‌ تدریس‌ کتب‌ سطح‌ مانند مکاسب‌ و کفایتین‌ می‌پرداخت‌. وی‌ درسال‌ ۱۳۴۱ ه.ق‌ به‌ قم‌ مهاجرت‌ کرد و در شمار شاگردان‌ ممتاز حوزه‌علمیه‌ قم‌ درآمد و به‌ مقام‌ رفیع‌ اجتهاد نایل‌ گردید معظم‌ له‌ از آیه‌اللهالعظمی‌ سید ابوالحسن‌ اصفهانی‌ – اعلی‌ الله مقامه‌ – اجازه‌ اجتهادداشت‌.(ستارگان حرم۱۳/۱۴۶)
بر اساس‌ فرموده‌ برخی‌ از بزرگان‌ حوزه‌ علمیه‌ قم‌ – که‌ از شاگردان‌معظم‌ له‌ محسوب‌ می‌شوند – بعد از تبعید حضرت‌ امام‌ خمینی‌ در سال‌۱۳۴۳ ه.ش‌ و خلا حضور امام‌ درحوزه‌، درس‌ دو نفر از علمای‌ ارجمندقم‌ از رونق‌ بهتری‌ برخوردار بود که‌ یکی‌ آیه‌ الله سید محمد محقق‌ داماد ودیگری‌ درس‌ آیه‌ الله حاج‌ میرزا عباس‌ علی‌ ابرسجی‌ بود که‌ طلاب‌بسیاری‌ از وجود معظم‌ له‌ کسب‌ فیض‌ نموده‌ و تربیت‌ یافتند.
وی‌ عصرها در مدرسه‌ فیضیه‌ زیر کتابخانه‌، خارج‌ فقه‌ تدریس‌می‌کرد (گنجینه دانشمندان ۲/۱۷۸)و صبح‌ و عصرها در مسجد عشقعلی‌، واقع‌ در خیابان‌ انقلاب‌(چهار مردان‌) مشغول‌ تدریس‌ خارج‌ اصول‌ بود.(آینه دانشوران ۲۶،تربت پاکان قم ۲/۸۶۱)
این‌ مدرس‌ بزرگ‌ در جلسات‌ درس‌ اقوال‌ اکثر علما، از قدما و متأخرین‌را به‌ صورت‌ روشن‌ و شفاف‌ بیان‌ می‌فرمود، هیچ‌ گاه‌ دیده‌ نشد نظرشخصی‌ خود را مطرح‌ کند.


مبارزات‌ سیاسی‌

آیت‌ الله حاج‌ شیخ‌ عباس‌ علی‌ شاهرودی‌، از جمله‌ مراجع‌ اهل‌ قم‌ وشجاع‌ حوزه‌ علمیه‌ قم‌ به‌ شمار می‌آید که‌ در موارد گوناگون‌ با شهامت‌تمام‌، خط‌ّ بطلان‌ بر تصویب‌ نامه‌های‌ حکومت‌ ظالم‌ رضاخانی‌ زده‌، مردم‌را نسبت‌ به‌ تصمیمات‌ خائنانه‌ آمریکا و مزدورش‌ حکومت‌ پهلوی‌، آگاه‌نمود که‌ ما به‌ چند مورد آن‌ اشاره‌ می‌کنیم‌:
الف‌. هنگامی‌ که‌ عده‌ای‌ از مردم‌ تهران‌ به‌ منظور همکاری‌ با حضرت‌آیت الله سید ابوالقاسم‌ کاشانی‌ و جبهه‌ ملّی‌ و سازمان‌ هایی‌ که‌ در راه‌ ملّی‌کردن‌ صنعت‌ نفت‌ تلاش‌ می‌کردند؛ ازاین‌ مرجع‌ عالی‌ قدر استفتا کردند،او در جواب‌ آن‌ها چنین‌ نوشت‌:
بسم‌ الله الرحمن‌ الرحیم‌
نظر به‌ این‌ که‌ از این‌ جانب‌ سؤال‌ فرمودید، از حکم‌ شرع‌ و دین‌ درباره‌قطع‌ ایادی‌ اجانب‌ و خائنین‌ از مملکت‌ و ملّی‌ شدن‌ صنعت‌ نفت‌ در سراسرکشور، البته‌ معلوم‌ و جای‌ هیچ‌ گونه‌ تردیدی‌ نیست‌ که‌ کوتاه‌ کردن‌ دست‌اجانب‌ از کشور مسلمین‌ و ملّی‌ نمودن‌ صنعت‌ نفت‌ در سراسر کشور، برهر مسلمانی‌ لازم‌ و واجب‌ است‌ که‌ در این‌ موضوع‌ مهم‌ و امر حیاتی‌جدیّت‌ نمایند، خصوصاً که‌ مثل‌ آیه‌ الله آقای‌ کاشانی‌ – دامت‌ برکاته‌ العالی‌- در رأس‌ این‌ نهضت‌ مقدس‌ بوده‌ و تمام‌ اوقات‌ شریف‌ خودرا مصروف‌در رفع‌ ظلم‌ و جور و تأمین‌ آسایش‌ مسلمین‌ می‌فرمایند و همیشه‌ اوقات‌در کارهای‌ خیر و مشروع‌ و مبارزه‌ با ظلم‌ در صف‌ اوّل‌ فداکاران‌ اسلام‌قرار دارند، و سال‌های‌ متمادی‌ است‌ که‌ در امور کشور و کشورداری‌ به‌نکات‌ و رموز اجتماعی‌، اطلاع‌ کافی‌ دارند؛ بر مسلمانان‌ لازم‌ است‌ که‌ ازوجود محترم‌ امثال‌ ایشان‌ تبعیّت‌ و قدردانی‌ نمایند. و روی‌ موازین‌ شرع‌و دین‌ مقدس‌ اسلام‌ برای‌ مسلمین‌ در اقدام‌ بر ملّی‌ شدن‌ صنعت‌ نفت‌ درسراسر کشور، جای‌ هیچ‌ گونه‌ شبهه‌ و تردیدی‌ باقی‌ نمی‌ماند.(شهدای روحانیت شیعه دریک صدساله اخیر۱/۳۰۲،ستارگان حرم۱۳/۱۵۳)
الاحقر عباسعلی‌ شاهرودی‌

ب‌. معظم‌ له‌ در مورد انجمن‌های‌ ایالتی‌ و ولایتی‌ به‌ نخست‌وزیر وقت‌،اسدالله علم‌، تلگراف‌ شدیدی‌ زده‌ که‌ طبق‌ نوشته‌های‌ سید حمید روحانی‌در کتاب‌ اسناد انقلاب‌ اسلامی‌، این‌ چهارمین‌ تلگراف‌ آن‌ مرجع‌ دلسوزبوده‌ است‌. متن‌ تلگراف‌ بدین‌ شرح‌ می‌باشد:
جناب‌ آقای‌ علم‌ نخست‌ وزیر!
تذکر می‌دهیم‌ عصر جمعه‌ جمعیت‌ بسیار زیادی‌ تقریباً در حدودپانصد، ششصد نفر از تجّار و اصناف‌ محترم‌ قم‌ و تهران‌ حاضر درمنزل‌ برای‌ تعیین‌ تکلیف‌، اولاً خیال‌ نکنید ممنوعیت‌ شرکت‌ زنان‌ و تساوی‌آنها در حقوق‌ با مردان‌، فتوایی‌ است‌ که‌ از من‌ یا چند نفر دیگر از اعلام‌بلکه‌ از اصول‌ بسیار مهم‌ دین‌ اسلام‌ و حکمی‌ است‌ قطعی‌ و اجماعی‌ وضروری‌ که‌ خداوند علاّم‌ معیّن‌ فرموده‌ تا روز قیام‌، و چنین‌ حکمی‌ که‌تغییر او مساوق‌ باتغییر اصل‌ دین‌ است‌، قابل‌ تقدیم‌ به‌ مجلس‌ و تقاضای‌تصویب‌ نیست‌ و به‌ هیچ‌ قانونی‌ از شرع‌ و عقل‌ و مشروطیت‌ و جمهوریت‌تبدیل‌ جا ندارد فکر استبداد و دیکتاتوری‌ که‌ آن‌ هم‌ ملازم‌ با نابودی‌ ملت‌یا دولت‌ و ثانیاً خیال‌ نکنید مبارزه‌ با ملت‌ ضعیف‌ و روحانیت‌ بی‌چیزاست‌ بلکه‌ مبارزه‌ با یگانه‌ خداوند مقتدر جهان‌ است‌ و تصور نکنید مردم‌می‌گویند دولت‌ با قدرت‌ ترسید از ملت‌، زیرا دول‌ بزرگ‌ اعطای‌ آزادی‌می‌کنند به‌ مستعمرات‌ خود و مردم‌ هم‌ غیر از تقدیر و تمجید چیزی‌نمی‌گویند. امید تقاضای‌ ملت‌ و روحانیت‌ سریعاً اجابت‌.(اسنادانقلاب اسلامی ۲/۴۶)
الاحقر عباسعلی‌ شاهرودی‌
۲۶ جمادی‌ الثانی‌ ۱۳۸۲


ج‌. تلگراف‌ دیگری‌ در همین‌ خصوص‌ از معظم‌ له‌ صادر شده‌ است‌،بدین‌ شرح‌:
جناب‌ آقای‌ علم‌ نخست‌ وزیر!
تصویب‌ نامه‌ شما به‌ نظر شرع‌ مقدس‌ باطل‌ و مردود است‌. زیرا خلاف‌صریح‌ قرآن‌ مجید و اجماع‌ مراجع‌ تقلید ضدّ حکم‌ مهم‌ خداوند منّان‌ که‌معیّن‌ فرموده‌ در موضوع‌ زنان‌ و نیز از نظر قانون‌ جهانی‌ هم‌ بی‌اعتبار،زیرا اگر کشور شما مشروطه‌ است‌، با نبودن‌ مجلسین‌ تصویب‌ چنین‌قانونی‌ جا ندارد و ثانیاً شرط‌ اعتبار قانون‌ مصوبه‌ مجلسین‌ هم‌ موافقت‌رأی‌ پنج‌ نفر از علمای‌ طراز اوّل‌ است‌ و ثالثاً در قانون‌ ذکر شده‌ بایدانتخاب‌ کننده‌ و شونده‌ مسلمان‌ باشد؛ می‌گویید نه‌ مُسلِم‌ بودن‌ شرط‌است‌ نه‌ مرد بودن‌! و اگر کشور جمهوری‌ است‌، در کشور جمهوری‌موافقت‌ با اکثر آرای‌ ملت‌ لازم‌ است‌ و چنانچه‌ تمام‌ اهالی‌ دهات‌ و متدینین‌از قصبات‌ و شهرستان‌ها را حساب‌ کنید، می‌دانید که‌ موافق‌ باتصویب‌نامه‌ شما اقّل‌ قلیل‌ از اکثر کثیر که‌ تقریباً می‌شود گفت‌ قریب‌ یک‌از ده‌ باشد، پس‌ لازم‌ است‌ سریعاً الغای‌ تصویب‌نامه‌ اعلام‌ شود.(همان ۴۰)
الاحقر عباسعلی‌ شاهرودی‌
۲۰ جمادی‌ الثانیه‌ برابر با تاریخ‌
۲۷/۸/۱۳۴۱ ش‌.

ویژگی‌های‌ اخلاقی‌

مؤلف‌ کتاب‌ آثار الحجه نقل‌ کرده‌:
«آیت‌ الله حاج‌ شیخ‌ عباس‌ علی‌ شاهرودی‌ دارای‌ نفسی‌ سلیم‌ و اخلاقی‌حمیده‌ و رأیی‌ متین‌ و مبنایی‌ دقیق‌ است‌. صاحب‌نظر و اهل‌ فتوا می‌باشد.رساله‌ عملیه‌اش‌ چندین‌ سال‌ است‌ که‌ چاپ‌ شده‌ و پاره‌ای‌ از مردم‌ افتخارپذیرش‌ فتاوی‌ و تقلید وی‌ را دارند.»(آثارالحجه۲/۴)

قناعت‌

انسانی‌ که‌ در زندگی‌ خود قناعت‌ بورزد، نیازی‌ ندارد زیر بار ذلت‌ این‌و آن‌ برود و خواری‌ روز رستاخیز را داشته‌ باشد. یکی‌ از شاگردانش‌نقل‌ کرد:
روزی‌ زمستانی‌ که‌ هوا بیش‌ از اندازه‌ سرد و طاقت‌فرسا بود، برای‌سؤال‌ درسی‌ به‌ منزل‌ استاد رفتم‌. استاد با احترام‌ مرا پذیرفت‌ و امرفرمودند تا کنارش‌ بنشینم‌. نشستم‌ اما کرسی‌ منزل‌ آقا بسیار سرد بود؛از این‌ رو گفتم‌: آیه‌ الله! شما سرما خواهید خورد، کرسی‌ آتش‌ ندارد.دستور بفرمایید آتش‌ بیاورند. آقا فرمودند: ذغال‌ ما تمام‌ شده‌ است‌.گفتم‌: شما مرجع‌ هستید، وجوهات‌ در اختیار شما است‌؛ چرا باید این‌گونه‌ باشد؟ آقا در جواب‌ فرمودند: وجوهات‌ مردم‌ در دست‌ من‌ هست‌ امااختیار خرج‌ کردن‌ آن‌ با من‌ به‌ نحو دلخواه‌ نیست‌. بلکه‌ باید اجازه‌مصرف‌ آن‌ را آقایمان‌ بدهند…
مرحوم‌ آیه‌ الله شاهرودی‌ بسیار ساده‌ زیست‌ بود و اگر وجوهات‌ به‌دستش‌ می‌رسید، اقدام‌ به‌ تحقیق‌ در حال‌ بعضی‌ افراد مستحق‌ می‌کرد ودیگران‌ را بر خود ترجیح‌ می‌داد. سعی‌ می‌کرد وجوهات‌ به‌ دست‌ طلابی‌برسد که‌ با تقوا و اهل‌ کوشش‌ در تحصیل‌ علوم‌ دینی‌ باشند.(ستارگان حرم۱۳/۱۵۶)

کم‌ توجّهی‌ به‌ دنیا

آیت‌ الله شاهرودی‌ نسبت‌ به‌ زندگی‌ دنیوی‌ همانند بسیاری‌ از مراجع‌گرامی‌ بی‌توجه‌ بود و تا پایان‌ عمرش‌ به‌ صورت‌ مستأجر زندگی‌ می‌کرد.وقتی‌ وارد خانه‌اش‌ می‌شدیم‌، نصف‌ اطاق‌ فرش‌ کرده‌ بود آن‌ هم‌ ذیلو که‌بسیار کهنه‌ بود ونصف‌ دیگر اتاق‌ اصلاً همان‌ فرش‌ کهنه‌ را نیز نداشت‌.اگر جمعیت‌ زیاد بودند، عبای‌ خود را پهن‌ می‌کرد تا افراد روی‌ آن‌نشسته‌ و لباسشان‌ خاکی‌ نشود. از چای‌ و یا خوردن‌ میوه‌ در منزل‌ آقاخبری‌ نبود، دلیل‌ آن‌ هم‌ روشن‌ بود؛ زیرا ما شاهد بودیم‌ که‌ آقا هر پولی‌را قبول‌ نمی‌کردند. در مورد غذا بسیار ساده‌ و از غذای‌ گرم‌ کمتراستفاده‌ می‌کرد. زندگی‌ او واقعاً یک‌ زندگی‌ ساده‌ طلبگی‌ به‌ معنای‌ واقعی‌بود.(همان ۱۵۷)

اهتمام‌ به‌ نماز اوّل‌ وقت‌

آیت‌ الله شاهرودی‌ از نظم‌ خاصّی‌ برخوردار بود. تدریسش‌ روی‌برنامه‌ و نظم‌ خاص‌ بود. وی‌ که‌ در وسط‌ بازار قم‌ نرسیده‌ به‌ مسجدحسین‌ آباد، مسجد مسکرها که‌ معروف‌ به‌ «مسجد شاهرودی‌» است‌،نماز جماعت‌ می‌خواند، دیده‌ نشد بی‌جهت‌ تأخیر یا تعطیل‌ شود. اگر کسی‌سؤالی‌ داشت‌ تاقبل‌ از نماز باید می‌پرسید.(همان۱۵۶)

کرامت‌ میرزا


یکی‌ از علمای‌ معروف‌ و سرشناس‌ و با اخلاص‌ شهر لاهیجان‌، جناب‌حجت الاسلام‌ والمسلمین‌ حاج‌ آقای‌ یوسفی‌ – که‌ قریب‌ نود سال‌ از عمرشریفشان‌ می‌گذرد – سالیان‌ متمادی‌ در مسجد امیرصادق‌ آن‌ شهر به‌اقامه‌ جماعت‌ و بیان‌ احکام‌ می‌پردازد، وی‌ به‌ عنوان‌ یک‌ روحانی‌ متقی‌ ونیکوکار و انقلابی‌ مورد احترام‌ مردم‌ منطقه‌ است‌، چنین‌ نقل‌ نمود:
بعد از ارتحال‌ جانگداز مؤسّس‌ حوزه‌ علمیه‌ قم‌ مرحوم‌ حاج‌ شیخ‌عبدالکریم‌ حائری‌، متوسل‌ به‌ وجود مقدس‌ حضرت‌ حجه‌ بن‌ الحسن‌(عج‌)شدم‌ تا در ادای‌ وجوهات‌ شرعیه‌ که‌ بر ذمّه‌ام‌ بود و باید به‌ اهلش‌ ازمراجع‌ وقت‌ می‌رساندم‌، موفق‌ شوم‌. شبی‌ در عالم‌ رؤیا به‌ من‌ گفته‌ شد:
برو به‌ شهر مقدس‌ قم‌؛ برو و به‌ جناب‌ میرزا عباس‌ علی‌ شاهرودی‌بده‌، قبول‌ است‌.
فردای‌ آن‌ روز راهی‌ قم‌ شدم‌ و به‌ منزل‌ باجناقم‌ حجه‌ الاسلام‌ حاج‌شیخ‌ محسن‌ الهی‌ لاهیجی‌ که‌ قبلاً از شاگردان‌ مرحوم‌ حاجی‌ شیخ‌عبدالکریم‌ بود و بعد از فوت‌ ایشان‌ به‌ درس‌ مرحوم‌ میرزا عباس‌ علی‌می‌رفت‌، وارد شده‌ و جریان‌ توسل‌ به‌ ولی‌ّ عصر (عج‌) و راهنمایی‌ آقا رابیان‌ کردم‌. آقای‌ الهی‌ این‌ مطلب‌ را برای‌ حجه‌ الاسلام‌ محمدعلی‌ انتظاری‌که‌ هم‌ مباحثه‌ ایشان‌ بود، نقل‌ کرد…. هر سه‌ نفر به‌ منزل‌ میرزا عباس‌شاهرودی‌ رفتیم‌.
حجت‌الاسلام‌ یوسفی‌ می‌گوید: منظور از آمدن‌ به‌ قم‌ را برای‌ حاج‌ شیخ‌گفتم‌. مرحوم‌ میرزا فرمودند: در شهر مقدس‌ قم‌ تعداد زیادی‌ از علما واعظام‌ وجود دارند؛ ببر و وجوهات‌ را به‌ آنها بده‌. اما من‌ اصرار بیش‌ ازحد نمودم‌ که‌: آقا! حتماً باید شما این‌ وجوهات‌ را از من‌ بپذیرید. وقتی‌ آقااصرار و تأکید من‌ را دریافت‌، فرمودند:
«آقای‌ یوسفی‌! می‌دانم‌ شما در ردّ وجوهات‌ متحیّر بودید؛ تا این‌ که‌ به‌وجود اقدس‌ حضرت‌ صاحب‌ الامر(عج‌) متوسل‌ شدید. شبی‌ در عالم‌ رؤیاشما را راهنمایی‌ نمودند که‌ به‌ قم‌ بیاوری‌ و مبلغ‌ آن‌ که‌ این‌ مقدار است‌ رابه‌ من‌ برسانید.»
من‌ جریان‌ تحیّر و توسّل‌ را به‌ آقا امام‌ زمان‌ (عج‌) و صحیح‌ بودن‌مقدار وجوهات‌ را که‌ از زبان‌ مبارک‌ آن‌ مرجع‌ بزرگ‌ شنیدم‌، همه‌ راتصدیق‌ نمودم‌. مرحوم‌ میرزا بعد از قبول‌، نصف‌ آن‌ را برداشته‌ و نصف‌دیگر را به‌ جناب‌ حجت‌ الاسلام‌ حاج‌ شیخ‌ محسن‌ الهی‌ داده‌ و دستور دادندکه‌ به‌ شهر لاهیجان‌ عزیمت‌ نموده‌، بین‌ طلاّب‌ تقسیم‌ گردد.
شایان‌ توجه‌ است‌ که‌ جناب‌ حجج‌ اسلام‌ آقایان‌: حاج‌ شیخ‌ محسن‌ الهی‌لاهیجانی‌ و حاج‌ شیخ‌ محمدعلی‌ انتظاری‌ (آذر ۱۳۸۱ ش‌) در قید حیات‌هستند و این‌ قضیه‌ را به‌ همین‌ صورت‌ تأیید می‌کنند.


فرزندان‌

مرحوم‌ آیت الله‌ شاهرودی‌ دارای‌ چهار پسر و پنج‌ دختر بودند؛ اسامی‌پسران‌ ایشان‌ بدین‌ شرح‌ است‌:
۱- حسین‌ علی‌ ابرسجی‌ شاهرودی‌. وی‌ از روحانیون‌ باتقوا و خطیبی‌بود که‌ در سنین‌ جوانی‌ از دار دنیا رفته‌ و در کنار قبر والد ماجدشان‌ درقبرستان‌ شیخان‌، مقبره‌ خصوصی‌، دفن‌ گردید.
۲- حجت الاسلام‌ محمدعلی‌ شاهرودی‌. وی‌ در حال‌ حاضر مدرس‌ وممتحن‌ کتب‌ شریف‌ کفایتین‌ و در دایره‌ امتحانات‌ شفاهی‌ مرکز مدیریت‌(دارالشفا) مشغول‌ به‌ خدمت‌ هستند.
۳- مرحوم‌ حجت الاسلام‌ حاج‌ ابوالفضل‌ شاهرودی‌. وی‌ که‌ برای‌زیارت‌ خانه‌ خدا به‌ مکه‌ مکرمه‌ مشرف‌ شده‌ بود، در آنجا فوت‌ کرد و درقبرستان‌ ابوطالب‌ دفن‌ گردید. وی‌ از فضلای‌ نجف‌ و قم‌ محسوب‌ می‌شد.
۴- حاج‌ اسماعیل‌ شاهرودی‌. وی‌ فعلاً در قید حیات‌ است‌ و در قم‌سکونت‌ دارد و کاسبی‌ محترم‌ است‌.
اما دامادهای‌ آیت‌ الله شاهرودی‌ عبارتند از آقایان‌:
۱- اسماعیل‌ ملایی‌.
۲- سید حسین‌ طباطبایی‌. وی‌، مدرس‌ خارج‌ فقه‌، محقق‌ و ممتحن‌ درحوزه‌ علمیه‌ قم‌ می‌باشند.
۳- سید رضا طباطبایی‌.
۴- آقای‌ کریم‌ دلیری‌.
۵- حسین‌ اسکندری‌.
که‌ همگی‌ ساکن‌ شهر مقدس‌ قم‌ و از کسبه‌ محترم‌ می‌باشند.(همان ۱۵۸)


عروج‌ ملکوتی‌


آیت‌الله شاهرودی‌ پس‌ از عمری‌ سرشار از عشق‌ و عرفان‌ به‌ ذات‌مقدس‌ پروردگار و ائمه‌ معصومین‌: و تلاش‌ در راه‌ رسیدن‌ به‌ کمال‌مقصود و تحصیل‌ و تدریس‌ و تألیف‌ و پرورش‌ فرزندانی‌ صالح‌ وشاگردانی‌ ممتاز که‌ هر یک‌ از چهره‌های‌ درخشان‌ می‌باشند؛ در شب‌بیست‌ و سوم‌ مبارک‌ رمضان‌ سال‌ ۱۳۸۳ ق‌ دعوت‌ حق‌ را اجابت‌ کرد و به‌ملکوت‌ اعلی‌ پیوست‌. شهر مقدس‌ قم‌ یک‌ پارچه‌ تعطیل‌ شد، تشیّع‌ با شکوه‌و کم‌ نظیری‌ به‌ عمل‌ آمد.(آینه دانشوران ۸۷،آثارالحجه۲/۵۳،تربت پاکان۲/۸۶۳)
آیت‌الله العظمی‌ سید محمدرضا گلپایگانی‌ بر پیکرش‌ نماز گزارد و بعداز طواف‌ در حرم‌ مطهر کریمه‌ اهل‌ بیت‌، در مقبره‌ خصوصی‌ واقع‌ درقبرستان‌ شیخان‌ به‌ خاک‌ سپرده‌ شد.
از طرف‌ علمای‌ قم‌، شاهرود و مشهد مقدس‌ مجالس‌ بزرگداشت‌برگزار گردید که‌ حضرت‌ آیات‌ عظام‌: گلپایگانی‌ و نجفی‌ مرعشی‌، و آیه‌الله حاج‌ شیخ‌ علی‌ اصغر مروارید – احیاکننده‌ کتاب‌ شریف‌ ینابیع‌ الفقیه‌ -و سایر اعاظم‌، مردم‌، بازاریان‌ و کسبه‌ شرکت‌ نمودند. در شاهرود ازطرف‌  جامعه‌ روحانیت‌، فرزندان‌ حاج‌ آقا بزرگ‌ اشرفی‌، حاج‌ شیخ‌ عباس‌بسطامی‌، حاج‌ شیخ‌ علی‌ اصغر دانش‌ پژوه‌ و… مجالس‌ و محافل‌ باشکوه‌برگزار گردید و در مشهد مقدس‌ از طرف‌ تولیّت‌ آستان‌ قدس‌ رضوی‌۷در مسجد گوهرشاد، و از طرف‌ حاج‌ آقا حسین‌ موسوی‌، معروف‌ به‌«مقدس‌»، مجالسی‌ برگزار شد و تلگرام‌ تسلیتی‌ برای‌ فرزندانش‌ به‌ قم‌ارسال‌ گردید.(ستارگان حرم۱۳/۱۶۰)


آثار ماندگار

آن‌ مجاهد فقیه‌ در عین‌ حال‌ که‌ کوشش‌ خود را در تربیت‌ شاگردان‌ به‌کار گرفت‌ و انسان‌هایی‌ وارسته‌ و پرارزشی‌ به‌ جامعه‌ اسلامی‌ تحویل‌داد، به‌ تحقیق‌ و تدوین‌ کتب‌ باارزشی‌ پرداخت‌ وباقیات‌ الصالحات‌ مکتوب‌از خود به‌ جا گذارد.
برخی‌ آثار او که‌ امروز مورد استفاده‌ بسیاری‌ از علما و دانش‌پژوهان‌ است‌، عبارتند از:
۱- حاشیه‌ بر کتاب‌ گرانسنگ‌ کفایه‌الاصول‌ مرحوم‌ خراسانی‌؛ که‌ درسال‌ ۱۳۵۶ ه.ق‌ در نجف‌ اشرف‌ به‌ چاپ‌ رسید.
۲- حاشیه‌ بر کتاب‌ پرارزش‌ وسیله‌ النجاه‌ مرحوم‌ سیدابوالحسن‌اصفهانی‌؛ که‌ در سال‌ ۱۳۵۶ ق‌. در تهران‌ به‌ چاپ‌ رسیده‌ است‌.
۳- برهان‌ الشیعه‌ فی‌ اثبات‌ الرجعه‌؛ در سال‌ ۱۳۵۴ ه.ق‌. در تهران‌ به‌چاپ‌ رسیده‌ است‌.
۴- تقریرات‌ الاصول‌.
۵- اجتهاد و تقلید.
۶- حاشیه‌ بر عروه‌ الوثقی‌ سیدمحمد کاظم‌ یزدی‌.
۷- رساله‌ عملیه‌ به‌ نام‌ منهج‌ الاحکام‌.(همان ۱۵۱،تربت پاکان ۲/۸۶۴)
از جمله‌ شاگردان‌ ایشان‌، حضرت‌ آقایان‌ حجج‌ الاسلام‌ و فضلای‌گرامی‌:
۱- سید محمّد علی‌ صدرائی‌ اشکوری‌.
۲- شیخ‌ حسین‌ عشقی‌ کمره‌ای‌.
۳- سید کاظم‌ صمدانی‌ تبریزی‌.
۴- شیخ‌ محمّدرضا نائینی‌.
۵- شیخ‌ ابراهیم‌ منزوی‌ خوانساری‌.
۶- سید عبدالستار میانجی‌، ساکن‌ میانه‌.
۷- شیخ‌ ابوالقاسم‌ فروغی‌ شاهرودی‌.
۸- شیخ‌ حسین‌ بن‌ آقا محمّد کبیر قمی‌.
۹- شیخ‌ محمّد ابراهیم‌ یزدی‌ (اعرافی‌).
۱۰- سیدحسین‌ حجازی‌ یزدی‌.
۱۱- شیخ‌ جواد بن‌ محمّد مجتهد قمی‌ (کبیر).
۱۲- میرزا احمد زاهدی‌ لنکرانی‌.
۱۳- شیخ‌ حیدر راثی‌.
۱۴- سیدحسن‌ شجاعی‌ قمی‌.
۱۵- سیدعلی‌ شیخ‌ الاسلامی‌ تبریزی‌.
۱۶- میرزا حسین‌ عین‌ الدینی‌ آذربایجانی‌.
۱۷- شیخ‌ ابوالخیر احمدی‌ خمینی‌.
۱۸- سید علی‌ اکبر موحدی‌ تبریزی‌.
۱۹- آیه‌ الله حاج‌ میرزا ابوالفضل‌ علمائی‌ سرابی‌.
۲۰- حاج‌ شیخ‌ محمدرضا توسلی‌.
۲۱- حاج‌ شیخ‌ علی‌اکبر هاشمی‌ رفسنجانی‌.
۲۲- حاج‌ شیخ‌ رضا استادی‌.
۲۳- حاج‌ شیخ‌ محمدمؤمن‌ قمی‌.
۲۴- حاج‌ شیخ‌ زین‌ العابدین‌ قربانی‌.
۲۵- حاج‌ شیخ‌ شفیع‌ شفیعی‌.(ستارگان حرم ۱۳/۱۴۸)

 =-=-=

ژه ای به مباحث اخلاقی وتربیتی طلاب داشته اند و در کنار تدریس تفسیر زیارت جامعه کبیرهدر مدت ۶سال تدریس ۲ دوره مبانی تفسیر قرآن و نیز تفسیر دعای مکارم الاخلاق صحیفه سجادیه را داشته اند. ایشان فردی بی تکلف بی آلایش و تواضع وشهرت گریزی ایشان زبان زد خاص وعام است سخت کوشی وتتبع ونظم دقیق درسی وحضور مستمر ایشان از خصوصیات این فقیه ودانشمند عالیقدر می باشد معظم له وظیفه اصلی خویش را تدریس وتربیت شاگردان امام صادق(ع) دانسته لذا هرگز منصب مرجعیت و افتاء را قبول نکردند خداوند به این علم وفقیه عالیقدر سلامتی وطول عمرباعزت دهد.

0

درباره‌ی علیرضا رحیمی

همچنین ببینید

آیت الله حاج سیدعباس موسوی

آیت الله حاج سیدعباس موسوی

آیت الله حاج سیدعباس موسویReviewed by Alireza Rahimi Shahroodi on Sep 5Rating: 5.0آیت الله حاج …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *