theme wordpress
مشاهیر

آیت‌ الله میرزا هدایت‌ الله ابرسجی‌

ابرسجی‌، آیت‌ الله میرزا هدایت‌ الله


میرزا هدایت‌ الله فرزند عبدالله، فقیه‌ و دانشمند قرن‌ سیزدهم‌ درروستای‌ ابرسج‌ به‌ دنیا آمد. وی‌ پس‌ از سپری‌ كردن‌ دوران‌ كودكی‌ برای‌تحصیل‌ و كسب‌ معارف‌ اسلامی‌ به‌ مشهد مقدّس‌ رفت‌ پس‌ از كسب‌مقدمات‌ علوم‌ به‌ اصفهان‌ مسافرت‌ كرد وی‌ در اصفهان‌ فقه‌ و اصول‌ را ازشیخ‌ محمدتقی‌ اصفهانی‌، صاحب‌ حاشیه‌ بر معالم‌ الاصول‌، علوم‌ عقلی‌ رااز ملااسماعیل‌ واحد العین‌، صاحب‌ حاشیه‌ بر شوارق‌ الالهام‌ عبدالرزاق‌لاهیجی‌، فرا گرفت‌. سپس‌ برای‌ بهره‌ و فیض‌ از محضر علمای‌ بزرگ‌ به‌عتبات‌ عالیات‌ رفت‌ پس‌ از نیل‌ به‌ درجة‌ اجتهاد، به‌ مشهد بازگشت‌ و به‌نشر معارف‌ شیعی‌ و تدریس‌ و تربیت‌ شاگرد پرداخت‌.(اعیان الشیعه 10/263،هدیه العارفین6/507،معجم المولفین 13/144،المآثروالآثار217)
نویسندة‌ تاریخ‌ علمای‌ خراسان‌ در شرح‌ حال‌ این‌ فقیه‌ صمدانی‌ نوشته‌است‌: عالمی‌ رفیع‌ المنزله‌ و فاضلی‌ جلیل‌ المرتبه‌ كه‌ در مقامات‌ عرفان‌ ازاهل‌ حال‌ گردیده‌، چندی‌ مجاورت‌ عتبات‌ عالیات‌ و استفاضه‌ از انوارفقهای‌ آن‌ ناحیت‌ را گزیده‌ تا صاحب‌ قوة‌ قدسیه‌ و ملكة‌ اجتهاد شد و به‌جوار آستان‌ قدس‌ فائز آمد.

خنك‌ آنان‌ كه‌ با او همنشین‌اند                       همیشه‌ با دل‌ خرم‌ نشینند.


همواره‌ مشغول‌ نشر علوم‌ و ترویج‌ آداب‌ و رسوم‌ بود و فضلای‌ چنداز حوزة‌ درس‌ آن‌ عالم‌ نبیل‌ به‌ درجة‌ كمال‌ ترقی‌ نمود.(تاریخ علمای خراسان 96)

در مشهد مقدس‌ با راهنمایی‌ و اعانت‌ فاضل‌ بسطامی6به‌ مدرسة‌ عالی‌نواب‌ رفت‌ و به‌ تدریس‌ و تربیت‌ طلاب‌ پرداخت‌، فاضل‌ بسطامی‌ در این‌مورد نوشته‌ است‌: چند نفر از علما و فقها در اوّل‌ ورود ایشان‌ در این‌ارض‌ فیض‌ بنیان‌ در آن‌ حجرة‌  [حجره‌ تحتانی‌ سمت‌ چپ‌ درب‌ اوّل‌مدرسة‌ نواب‌ ]میمون‌ به‌ اعانت‌ و راهنمایی‌ این‌ عاصی‌ به‌ تدریس‌ و تربیت‌طلاب‌ اشتغال‌ ورزیده‌ شهرة‌ آفاق‌ شدند كه‌ از آن‌ جمله‌ عالم‌ ربانی‌ و فقیه‌صمدانی‌ و حكیم‌ الهی‌ مرحوم‌ میرزا هدایت‌ الله ابرسجی‌ است‌. مدّتی‌ درآن‌ حجره‌ مشغول‌ مباحثه‌ و تدریس‌ بودند و بالاخره‌ در این‌ ارض‌ فیض‌قرین‌ ریاست‌ عامه‌ از برای‌ ایشان‌ دست‌ داد.(فردوس التواریخ 107)
میرزا هدایت‌ الله نیز دربارة‌ شخصیت‌ علمی‌ فاضل‌ و تالیفات‌ وی‌نظر‌ خود را این گونه نوشته‌ است «حقیر مكرر مطالعة‌مؤلَّفات‌ عالی‌ جناب‌، مقدّس‌ القاب‌ فضایل‌ مآب‌ زبده‌ العلما و نخبه‌الفضلا،ناقد احادیث‌ نبویّه‌ و جامع‌ آثار اهل‌ بیت‌ العصمه فی‌ مصایب‌ كل‌ واحد من‌الائمه‌ سیّما سیّد شباب‌ اهل‌ الجنّه‌ الاخ‌ الاعز الحفی‌ جناب‌ آخوند ملا نوروزعلی‌ الشهیر به‌ فاضل‌ بسطامی‌ را نموده‌ هر یك‌ را در مقام‌ خود كافی‌ وشافی‌ و وافی‌ دیده‌.»(ذخیره المعاد283)
‌ نام‌ این‌ عالم‌ بزرگوار به‌ عنوان‌ یكی‌ ازعلمای‌ معروف‌ مشهد بر سواد طومار وقف‌ نامة‌ خاندان‌ رضویّه‌ مشهدثبت‌ است‌.
نویسندة‌ شجرة‌ طیبه‌ نوشته‌ است‌ «در سنه‌ 1276 خدمت‌ مرحوم‌ میرزاهدایت‌ الله بسطامی‌ ثابت‌ شده‌ كه‌ واقف‌ والد خود میرزا ابراهیم‌ را ازوصایت‌ معزول‌ كرده‌ و میرزا معصوم‌ را وصی‌ قرار داده‌ » این‌ حكم‌ درحاشیة‌ وقف‌ نامه‌ نوشته‌ شده‌ است‌. در همین‌ كتاب‌ شمسی‌ بیگم‌ نام‌همسر میرزا هدایت‌ الله نیز آمده‌ است‌.(شجره طیبه 318-9)
میرزا هدایت‌ الله در سال‌ 1281 ه.ق‌ به‌ قصد حج‌ به‌ مكه‌ رفت‌. پس‌ ازادای‌ مناسك‌ حج‌ بر اثر وبا، به‌ قولی‌ طاعون‌ درگذشت‌ و در قبرستان‌ آل‌ابی‌ طالب‌ دفن‌ شد.
تذكره‌ نویسان‌ از وی‌ تالیفاتی‌ را نام‌ برده‌اند:
1- شرح‌ شرایع‌ الاسلام‌
2- شرح‌ مبسوطی‌ بر معالم‌ الاصول‌
فاضل‌ بسطامی‌ و میرزا عبدالرحمان‌ مدرس‌ در مورد تالیفات‌ وی‌علاوه‌ بر ذكر آثار فوق‌ نوشته‌اند: فزون‌ از سیصد هزار بیت‌[= خط‌]مولفات‌ به‌ یادگار گذاشت‌.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن